Ives Ensembles Onbekendefotograaf 1140x642
zo
18
jan

Richard Rijnvos, Piet-Jan van Rossum

Sterren van de Hemel

diverse locaties

In het programma Sterren van de Hemel staan twee premières van Nederlandse bodem centraal, 'Riflesso sull’aria' van Richard Rijnvos en 'woord' van Piet-Jan van Rossum. Beide componisten hanteren hierin hetzelfde artistieke vertrekpunt: ze laten zich in hun nieuwe werk inspireren door 'Trois Poèmes de Mallarmé', een liederencyclus voor sopraan en ensemble van de door hun beiden zeer bewonderde Maurice Ravel. Uitgangspunt is om tot een hedendaagse én authentieke reflectie op dit meesterwerk te komen. Van Ravel-pastiches is dus geen sprake.

Rijnvos gaat in zijn Riflesso sull’aria de band met Trois Poèmes de Mallarmé aan, door de bezetting van dit werk te adopteren. Daarnaast is er sprake van een tweede inspiratiebron: Igor Stravinsky’s aforistische Trois Poésies de la Lyrique Japonaise, een zangcyclus die zijn bezetting met die van Ravel deelt en in dezelfde tijd is ontstaan. Het Japanse aspect van de Trois Poésies keert terug in liedteksten van Riflesso sull’aria. Deze zijn afkomstig uit Note di Samisen, een collectie van Japanse tanka’s (vijfregelige gedichten) waarin de seizoenen bezongen worden, vertaald naar het Italiaans door Mario Chini. Op basis hiervan komt het tot 4 sets van 3 liederen, elk voorafgegaan door een proloog. Het resultaat is een contrastrijk en vintage Rijnvos-werk, dat in sfeer deels met de serene, impressionistische Trois Poèmes overeenkomt, maar dat in zijn exuberante aspecten daar soms ook substantieel van afwijkt.

Van Rossum kiest qua instrumentatie in zijn nieuwe woord een iets afwijkend pad. Hij ziet af van een sopraan, maar neemt wel de instrumentale bezetting van de Ravel-cyclus over en geeft daarin de hoofdrol aan de piano. Die speelt, spaarzaam begeleid door de overige instrumentalisten, een langgerekt koraal waarin Ravel, de Franse school maar ook Stravinsky als gids fungeren. Dit leidt tot een werk dat zich kenmerkt door een langzaam voortschrijdende en fascinerende akkoordiek. Muziek die in van Rossums woorden “gebaseerd is op intimiteit, op ingetogenheid, op balans, op schoonheid omwille van de schoonheid, maar met een onderliggend gedachtengoed dat wortelt in een realistische kijk op de mens.”

Bijzonder aan Sterren van de Hemel is dat naast deze nieuwe werken tevens de cycli van Ravel en Stravinsky uitgevoerd worden. Dit leidt tot een programmaopzet waarin tijdsgrenzen worden geslecht, een opzet die gecompleteerd wordt door Aldo Clementi’s verstilde Impromptu, een laat 20ste eeuws werk dat als intermediair tussen nieuw en ouder repertoire fungeert.

Het vocale aandeel van het programma tenslotte, wordt verzorgd door de gevierde sopraan Keren Motseri. 

programma

  • Igor Stravinsky – Trois Poésies de la Lyrique Japonaise (1912-1913)  
    sopraan, 2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, piano
  • Piet-Jan van Rossum – woord (2025)
    2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, piano
  • Maurice Ravel – Trois Poèmes de Stéphane Mallarmé (1913) 
    sopraan, 2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, piano

pauze 

  • Aldo Clementi – Impromptu (1979) 
    klarinet, strijkkwartet
  • Richard Rijnvos – Riflesso sull’aria (2025) 
    sopraan, 2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, piano
    • Muziekgebouw, Amsterdam
    • donderdag 15 januari 2026 om 21:15
    • Classical now! Paleiskerk, Den Haag
    • vrijdag 16 januari 2026 om 21:15
    • Zeeuwse Concertzaal, Middelburg
    • zaterdag 17 januari 2026 om 21:00
    • Galerie Marzee, Nijmegen
    • zondag 18 januari 2026 om 17:00
    • Richard Rijnvos
    • Piet-Jan van Rossum
    • Ives Ensemble