Clara de Asís
She moves through space
Clara de Asís verkent de grenzen tussen klank en stilte. Met elektronica, piano, orgel en viool bouwt ze een universum waarin de kleinste beweging grote gevolgen heeft – als een vlinder die een oorkaan kan veroorzaken. Je wordt als luisteraar dan ook uitgenodigd om je oren te spitsen en je blik te openen, want verstilling kan plots omslaan in een intense spanning.
Over omstandigheden die ineens omslaan gesproken: De Asís kan haar werk niet, zoals gebruikelijk, zelf mede uitvoeren; zij brak in januari haar pols en is nog aan het herstellen. Pianist Reinier van Houdt (ook bekend van Ives Ensemble, Modelo62, Current 93) en Elisabeth Smalt (Scordatura Ensemble, Herz Ensemble) staken de koppen bij elkaar voor een nieuwe vertolking. Samen met Claudio F. Baroni helpen ze hun collega – en ons luisteraars – uit de brand.
De in Nederland gevestigde Argentijnse componist Baroni, tevens drijvende kracht achter het Echonance Festival in het Amsterdamse Orgelpark, levert zelf ook een werk aan het programma. In Re-Genetic draait het om spraakmelodieën. Baroni zet Love Is A Good Example (een solostuk voor spoken word van Robert Ashley uit 1993) met behulp van digitaal ondersteunde spraakanalyse om in instrumentaal materiaal. De partituren bestaan dus uit de geschreven spraaktekst gekoppeld aan muzikale noten. Uitvoerders luisteren naar de opgenomen spraak en spelen de overeenkomende noten, waardoor klanken ontstaan die als het ware synchroon zwemmen met de tekst. Baroni gaat weliswaar in op de woorden, maar is niet gericht op hun semantische inhoud. In plaats daarvan haalt hij de woorden juist uit hun primaire functie van betekenisdrager. Het veroorzaakt een even verfijnde als ontregelende muzikale ervaring.
Geluk bij een ongeluk: Elizabeth Smalt maakt van de gelegenheid gebruik om bij De Link een al wat ouder solo-stuk voor altviool eindelijk in Nederlandse première te brengen. Het werd geschreven door Yannis Kyriakides in 2013 en reflecteert op een soortgelijke manier als Re-Genetic op taal als een vehikel voor klank.
De afsluiter is het werk waar het om draait: She moves through space. De Asís onderzoekt in dit stuk hoe aandacht, ruimte en tijd met elkaar samenhangen, en welke subtiele veranderingen in waarneming daaruit kunnen ontstaan. Opmerkelijk is dat ze daarbij de akoestische instrumenten benadert op een wijze die afkomstig is uit de elektronische muziek; het draait om interacties tussen frequenties, filters, akoestiek en geleidelijke verschuivinen in toon en klankkleur.
Programma
Re-Genetic – Claudio Baroni
Music for Viola – Yannis Kyriakides
She moves through space – Clara de Asís