Rianne Wilbers, Diederik van der Laag e.a.
Inner Space
'Inner Space' is een programma dat beweegt tussen verstilling en expressie; tussen het naar binnen keren in jezelf en het uitstrekken naar de wereld. Met muziek van onder anderen John Tavener, Arvo Pärt en Diederik van der Laag gaan alle deksels eraf: meditatief, meeslepend en soms ook onverwacht direct. Met een nieuwe formatie van vocaal ensemble Storm in a Jar: Michaela Riener, Fanny Alofs, Rianne Wilbers en Sterre Konijn.
Inner Space is een reis in verschillende gedaanten. Sommige werken lijken te resoneren met de tijdloze rust van kloostertradities, waarin de stem zich langzaam ontvouwt en de luisteraar uitnodigt tot concentratie en overgave. In One of the Pharisees van Arvo Pärt krijgt die verstilling bijvoorbeeld een bijna rituele intensiteit, terwijl Two Hadiths van John Tavener — met subtiele klanken van de citer — een contemplatieve ruimte opent waarin tekst en klank in elkaar overvloeien.
Tegelijkertijd is er muziek die zich juist nadrukkelijk tot de buitenwereld richt. In Panda Chant II van de Amerikaanse avant-gardiste Meredith Monk verschuift de sfeer abrupt: stemmen worden ritme, lichamen worden instrumenten. Klappen, stampen en zingen worden handelingen binnen een energiek ritueel dat zijn oorsprong vindt in Monks futuristische muziektheaterwerk The Games (1983), waarin een gemeenschap via spel en herhaling de resten van een verdwenen beschaving probeert te bewaren. Een andere gedaante van die extraversie vinden we in het werk van David Lang. Fragmenten uit love fail (2012) en het latere I Lie tonen hoe liefde zich blijft herhalen en transformeren, van middeleeuwse verhalen over Tristan & Isolde tot herkenbare hedendaagse zedenschetsen.
Er klinken dus ook zeker nieuwe stemmen uit deze eeuw. Bodytalk (2024), een compositie van Rianne Wilbers zelf, vestigt de aandacht op het menselijk lichaam als bron van kennis en ervaring. Het stuk voltrekt zich als een intieme dialoog: een luisteren naar signalen die vaak worden genegeerd, een aftasten van grenzen en mogelijkheden. Het lichaam spreekt — in adem, in spanning, in resonantie — en noopt tot bezinning.
Met een werk als Nunc Dimittis van Diederik van der Laag, waarin tenslotte gestemde wijnglazen een fragiele glans toevoegen, ontvouwt zich een veelzijdig klanklandschap. Improvisaties van Storm in a Jar zelf — full silence 1 en Outward — fungeren daarbij als ademruimtes: momenten waarin het programma zich ter plekke herschept en de grens tussen uitvoerder en klank verder vervaagt.