Stars of Heaven
In the programme Stars of Heaven two premiers of Dutch soil are central, 'Riflesso sull'aria' by Richard Rijnvos and 'word' by Piet-Jan van Rossum. Both composers use the same artistic starting point: In their new work they are inspired by 'Trois Poèmes de Mallarmé', a song cycle for soprano and ensemble of the Maurice Ravel, whom they both admired. The starting point is to create a contemporary and authentic reflection on this masterpiece. So Ravel pastiches is out of the question.
Rijnvos gaat in zijn Riflesso sull’aria de band met Trois Poèmes de Mallarmé aan, door de bezetting van dit werk te adopteren. Daarnaast is er sprake van een tweede inspiratiebron: Igor Stravinsky’s aforistische Trois Poésies de la Lyrique Japonaise, een zangcyclus die zijn bezetting met die van Ravel deelt en in dezelfde tijd is ontstaan. Het Japanse aspect van de Trois Poésies keert terug in liedteksten van Riflesso sull’aria. Deze zijn afkomstig uit Note di Samisen, een collectie van Japanse tanka’s (vijfregelige gedichten) waarin de seizoenen bezongen worden, vertaald naar het Italiaans door Mario Chini. Op basis hiervan komt het tot 4 sets van 3 liederen, elk voorafgegaan door een proloog. Het resultaat is een contrastrijk en vintage Rijnvos-werk, dat in sfeer deels met de serene, impressionistische Trois Poèmes overeenkomt, maar dat in zijn exuberante aspecten daar soms ook substantieel van afwijkt.Van Rossum kiest qua instrumentatie in zijn nieuwe woord een iets afwijkend pad. Hij ziet af van een sopraan, maar neemt wel de instrumentale bezetting van de Ravel-cyclus over en geeft daarin de hoofdrol aan de piano. Die speelt, spaarzaam begeleid door de overige instrumentalisten, een langgerekt koraal waarin Ravel, de Franse school maar ook Stravinsky als gids fungeren. Dit leidt tot een werk dat zich kenmerkt door een langzaam voortschrijdende en fascinerende akkoordiek. Muziek die in van Rossums woorden “gebaseerd is op intimiteit, op ingetogenheid, op balans, op schoonheid omwille van de schoonheid, maar met een onderliggend gedachtengoed dat wortelt in een realistische kijk op de mens.” Bijzonder aan Sterren van de Hemel is dat naast deze nieuwe werken tevens de cycli van Ravel en Stravinsky uitgevoerd worden. Dit leidt tot een programmaopzet waarin tijdsgrenzen worden geslecht, een opzet die gecompleteerd wordt door Aldo Clementi’s verstilde Impromptu, een laat 20ste eeuws werk dat als intermediair tussen nieuw en ouder repertoire fungeert.Het vocale aandeel van het programma tenslotte, wordt verzorgd door de gevierde sopraan Keren Motseri. programmaIgor Stravinsky – Trois Poésies de la Lyrique Japonaise (1912-1913) sopraan, 2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, pianoPiet-Jan van Rossum – woord (2025)2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, pianoMaurice Ravel – Trois Poèmes de Stéphane Mallarmé (1913) sopraan, 2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, pianopauze Aldo Clementi – Impromptu (1979) klarinet, strijkkwartetRichard Rijnvos – Riflesso sull’aria (2025) sopraan, 2 fluiten, 2 klarinetten, strijkkwartet, piano