RAMSEY NASR DIM BALSEM 09 12 2021  0918 bewerkt bewerkt

Playlist

De Calefax-luisterlijst van Ramsey Nasr

Hidden Gems

Alice dwaalde in wonderland, muziekliefhebbers doen dat in Calefax-land. Het rietkwintet opent weer de deuren voor een avond vol verwondering over muziek. Voor de vierde editie van Welkom in Calefax-land nodigen ze schrijver, dichter en acteur Ramsey Nasr uit als speciale gast. Zijn enthousiasme zorgde voor een hoop muziektips - te veel voor één avond. Daarom stelde hij een uitgebreide luisterlijst samen, waar we hier op New Music NOW een voorproefje van mogen delen.

Een deel van de werken is te horen in de voorstelling als een bewerking voor rietkwintet door verschillende componisten en arrangeurs. Waaronder Solage's Fumeux Fume (arrangement van Raaf Hekkema), Umm Kulthum's Enta Omry (arrangement van Calefaxs eigen Oliver Boekhoorn), Wannes Van de Velde's De stalen boor (arrangement van Jesse Faber), en Nina Simone's For All We Know (arrangement van Jelte Althuis). 

Daarbovenop is Juncture voor het eerst te horen; nieuw werk van Joey Roukens voor rietkwintet, speciaal geschreven voor Calefax. Het lijkt een druk jaar voor Roukens te zijn: afgelopen maand won een uitvoering van Out of the Deep De Ovatie voor de meest bijzondere podiumprestatie. Op zaterdag 21 juni staat het werk centraal in het slotconcert van Dag van de Componist 2026.

Ramsey Nasr in Calefaxland

In het agenda-item vind je alle informatie over Ramsey Nasr in Calefaxland, tot en met 3 april 2026 te zien op verschillende locaties. Kijktip: bekijk ook de Vrije Geluiden video uit de oude doos waarin Nasr het werk als dichter omschrijft als componeren.

De luisterlijst van Ramsey Nasr

"De eerste keer dat ik dit stuk opzette, wist ik niet wat ik hoorde. Het was een andere dimensie. Deze mannenstemmen, dicht tegen elkaar liggend, glijdend, zwevend, zuchtend, in rook opgaand. ‘Fumeux fume par fumee’ luidt de eerste regel: de roker rookt door rook. Wat wordt ermee bedoeld? Wie was deze bizarre componist? Er zijn speculaties dat er opium of hasj in het spel was. In de 14e eeuw?"

"Dit geldt in de Arabische wereld als het ultieme liefdeslied, en het is gezongen door vermoedelijk de beroemdste zangeres die de wereld ooit gekend heeft. Umm Kulthum zal in louter aantallen althans meer aanbidders hebben gehad dan Maria Callas. Van Marokko tot in Indonesië zat men aan de radio gekluisterd wanneer zij een nieuw lied zong. Zo’n lied kon rustig een uur duren en Enta Omry is ongetwijfeld een van haar mooiste."

‘Wat ik heb gezien voordat mijn ogen jou zagen, is verloren tijd.
Hoe zou dat als deel van mijn leven kunnen tellen?
Jij bent mijn leven, waarvan de ochtend begon met jouw licht.’

"Eigenlijk wilde ik het origineel van Nina Simone zelf laten horen. Maar dat had ik niet gekend zonder de onvoorstelbaar mooie bewerking die basklarinettist Jelte Althuis maakte voor Calefax. De cd Hidden Gems was dus mijn eerste ontmoeting met dit lied. De voorstelling die wij voor u maakten gaat over een muzikale zoektocht van de rand naar de kern, en dit is zo’n voorbeeld daarvan: via een bewerking kwam ik uiteindelijk uit bij het origineel. In plaats van Simones lied wil ik daarom de minstens zo mooie bewerking laten horen, als eerbetoon aan Jelte Althuis, die 32 jaar lid was van het ensemble voor hij dit jaar vanwege een blessure gedwongen werd te stoppen. Dank Jelte, voor je prachtige muziek."

"Wannes was een van mijn leermeesters aan de Antwerpse toneelschool. Hij is de grootste folkzanger die Vlaanderen heeft gekend, en heeft een diepe invloed op mijn ontwikkeling gehad. Wannes was een muzikant bij wie geen verschil bestond tussen poëzie en muziek, tussen hoge en lage kunst, en die volstrekt zijn eigen gang ging, altijd op pad met zijn gitaar. Hij speelde in Antwerpse havencafés rembetiko-muziek met Griekse zeelui of flamenco met Spaanse stamgasten, en bleef intussen vooral zichzelf. Ik mis zijn optimistische melancholie, ik mis zijn woede over hoe het volkse telkens weer gekaapt wordt door populisten. Maar bovenal mis ik zijn prachtige nasale stem en onze muzieklessen samen. Wie meer van Wannes wil horen: zoek het lied Arabia eens op, of het 17e-eeuwse Ik Zag Cecilia Komen."

"Puccini kan heerlijk over de kop gaan. Dit is het originele einde van zijn opera Turandot, een versie die zelden wordt uitgevoerd. Puccini liet voor de finale enkel schetsen na op zijn sterfbed. Zijn vriend de componist Alfano maakte het af – maar de dirigent Toscanini vereenvoudigde (en verminkte) die vervolgens. Hier is de overweldigende Alfano-finale te horen. De wrede prinses Turandot heeft eindelijk de liefde leren kennen. ‘Ik ken de naam van de vreemdeling’, zingt ze. ‘Zijn naam is: Liefde!’ Het orkest barst los, het koor eveneens, en daarbovenuit scheren de stemmen van de twee extatische geliefden, Turandot en Calaf. Ze zijn niet meer te stoppen, de trompetten schallen het einde tegemoet, samen met de twee hoge slotnoten van sopraan en tenor."

Ramsey Nasr COVER e1770911613443
(Foto: Nichon Glerum)